Język Polski ✏️
Klasy 1 – 3 Szkoły Podstawowej
★ Alfabet
Alfabet to zbiór wszystkich liter ułożonych kolejno.
Polski alfabet składa się z 32 liter.
Polski alfabet składa się z 32 liter.
★
Wszystkie litery polskiego alfabetu
★
📖 Kolejność alfabetyczna
Wyrazy w słownikach ortograficznych i hasła w encyklopediach są ułożone w kolejności alfabetycznej.
Patrzymy na pierwszą literę każdego wyrazu:
auto,
motor,
rower,
samochód
Jeśli pierwsze litery są takie same — patrzymy na drugą literę:
abażur,
agrafka,
akwarium
Jeśli pierwsze dwie litery są takie same — patrzymy na trzecią literę:
kajak,
kakao,
kawa
Jeśli pierwsze trzy litery są takie same — patrzymy na czwartą literę:
kotek,
kotka,
kotlet
Jeśli pierwsze cztery litery są takie same — patrzymy na piątą literę:
autobus,
autokar,
autostrada
★ Litera a głoska
★
🔤 Litera
Gdy ktoś zapyta, powiedz tak:
Litera to jest pisma znak.
Litera to jest pisma znak.
— W. Gawdzik
Literę widzę i piszę.
Litera to zapisana głoska.
Litera to zapisana głoska.
★
🔊 Głoska
Literę widzę oraz piszę.
Głoskę wymawiam oraz słyszę.
Czyli, innymi słowy:
Głoski to dźwięki mowy.
Głoskę wymawiam oraz słyszę.
Czyli, innymi słowy:
Głoski to dźwięki mowy.
— W. Gawdzik
Głoskę słyszę i wymawiam.
Głoska to dźwięk mowy.
Głoska to dźwięk mowy.
★
🟥🟦 Model dźwiękowy wyrazu
Każdą głoskę zaznaczamy kwadracikiem:
czerwony = samogłoska |
niebieski = spółgłoska
tata
4 głoski, 4 litery
mama
4 głoski, 4 litery
czapka
5 głosek, 6 liter — cz to dwuznak!
★
✌️ Dwuznaki
Dwuznak to dwie litery oznaczające jedną głoskę.
sz
cz
rz
ch
dz
dź
dż
szafa, czapka, rzeka, chomik, dzwonek, dźwig, dżem
⚠️ Dlaczego liczba liter ≠ liczbie głosek?
- Niektóre głoski zapisujemy jako dwie litery (dwuznaki — patrz wyżej)
- Niektóre głoski możemy zapisać na dwa sposoby:
głoskę u → u (burza) lub ó (córka)
głoskę ż → ż (żyrafa) lub rz (rzepak)
głoskę h → h (herbata) lub ch (chomik)
Spółgłoski miękkie możemy zapisać kreseczką (ć, ń, ś, ź, dź) lub literą i (ci, ni, si, zi, dzi):
ćwierć i ciepło |
koń i niebo |
świeca i siano |
źródło i ziarno |
dźwig i dziadek
★
🔴 Samogłoski
Wymawiamy je swobodnie, bez przeszkód.
a
ą
e
ę
i
o
ó
u
y
★
🔵 Spółgłoski
Wymawiamy je łącząc z samogłoską, np. b → be.
b
c
ć
d
f
g
h
j
k
l
ł
m
n
ń
p
r
s
ś
t
w
z
ź
ż
★ Sylaba
Sylaba to część wyrazu, w której znajduje się samogłoska.
Sylabą może być sama samogłoska lub połączenie samogłoski z jedną bądź kilkoma spółgłoskami.
Sylabą może być sama samogłoska lub połączenie samogłoski z jedną bądź kilkoma spółgłoskami.
Pamiętaj: Tyle sylab w wyrazie, ile samogłosek! ★ Sylaby tworzą wyrazy.
Przykłady:
krzew — 1 sylaba | ma-te-ma-ty-ka — 5 sylab | rze-pa — 2 sylaby
★
Wyrazy jednosylabowe
A, a
araż
B, b
balbankbaśńbąkbezbeżbłądbóbbóbrBógbójbólbórbraćbratbrewbródbrudbrzdącbrzegbrzmiećbrzuchBugbukbuntbut
C, c
carchęćchipschlebchlewchłopchłódchoćchódchórchrzanchrzestchwastciąćcieńciscóżcudCyprczuć
Ć, ć
ćmaćwierććwir
D, d
dachdąbdąćdłońdługdomdośćdółdrągdróbdruhdrutdrzećdrzwidrżećduchdwadwórdziaddzieńdzikdźwiękdźwigdżem
E, e
echelf
F, f
faulfiltr
G, g
gazgęśgiąćgilgłazgłódgłóggośćgrillgrochgróbgródgruntgryźćgrzaćgrzbietgrzechgrzmotgrzybguzgwóźdź
H, h
hafthakHelhełmhenherbhithołdhukhymn
I, i
iśćiż
J, j
jeżjuż
K, k
kantkątkciukkęskiełkiśćklaunkleszczklubkluczkłaśćkłućkodkońkoszkośćkotkrajkrankraśćkrągkretkrewkrólkrukkrzakkrzewkrzykKrzyśkrzyżksiądzkształtkszykktośkućkwaskwiat
L, l
lądLechleńlewlęklislistliśćlitrlódlśnićlubludLwówlżej
Ł, ł
ładłośŁódźłódźłukłupłza
M, m
majmarszmaśćmążmdlećmechmetrmiećmiedźmiódmissmiśmknąćmniejmostmócmójmólmózgmrózmszamułmurmyszmżyć
N, n
naćnićniechniżnóżnurt
O, o
onośość
Ó, ó
ów
P, p
pawpąkpchłapechpędpiachpiaćpiecpieńpierśpiespieśńpięćpięśćpleśćpleśńplućpluspługporpójśćpółpraćprądprętprochprógprućprzezprzódprzyjśćpsućpuchpunkt
R, r
rajrajdrazródrógrójrówruchryśryżrządrzepRzymrżeć
S, s
sadsąsądsenssęksępsiąśćsiećsięskarbskautskądsklepskrótskrzatsłaćsłońsłójsłupsmerfsmoksmródsólspiąćspleśćspodspódspórsprzedsprzętssaćstaćstawstądsterstłucstógstółstrachstrójstróżstruśstrzecstrzycswójsynszalszczursześćszewszewcszkłosznurszpiegszumszurszyld
Ś, ś
ściegściekszczurśladŚląskśledźślubśmiećśmierćśniegśpiewświatświerkświt
T, t
tamtchórzteżtkwićtłuctłumtortreśćtrolltrućtrudtrzasktrząśćtrzećtrzytutużtwój
U, u
ul
W, w
wąswążwbrewwciążwdechwęchwiatrwidzwieświeśćwieźćwjazdwnetwółwórwózwpaśćwprostwrógwrzoswsiąśćwspakwsteczwstępwszerzwśródwtemwujwzdłużwziąćwzórwzrokwzwyż
Z, z
ząbzbiórzbójzdjąćzgiąćzgrzytzjazdzłyznadzoozsiąśćzszyćzuch
Ź, ź
źdźbłoźle
Ż, ż
żalżarżółwżubrżućżukżurżwirżyć
★ Wyraz i zdanie
★
📝 Wyraz
Wyrazy zapisujemy za pomocą liter.
Wyrazy tworzą zdanie.
Wyrazy tworzą zdanie.
★
💬 Zdanie
Zdanie składa się z wyrazów.
Zdanie zaczynamy wielką literą, a kończymy:
Zdanie zaczynamy wielką literą, a kończymy:
- kropką [.] — gdy coś oznajmiamy
- wykrzyknikiem [!] — gdy wyrażamy uczucia, polecenie, rozkaz
- znakiem zapytania [?] — gdy pytamy
Wyrazy → tworzą → zdanie.
Zdania → tworzą → tekst.
Zdania → tworzą → tekst.
★
📋 Rodzaje zdań
Zdanie oznajmujące [.] — informujemy o czymś, coś oznajmiamy.
Kasia sprząta swój pokój.
Zdanie pytające [?] — pytamy o coś.
Czy Kasia posprzątała swój pokój?
Zdanie rozkazujące [!] — prosimy, polecamy lub rozkazujemy.
Kasiu, posprzątaj swój pokój!
Zdanie wykrzyknikowe [!] — wyrażamy uczucia, np. zachwyt, radość.
Hura! Dostałem piątkę!
★
✏️ Przecinek [,]
Przy wyliczaniu — oddzielamy wyrazy przecinkami:
Na stole leżały książki, zeszyty, kredki i linijka.
Przed spójnikami: ponieważ, bo, żeby, że — stawiamy przecinek:
Nie wyszedłem, bo padał deszcz.
Myję ręce, żeby być zdrowym.
Myję ręce, żeby być zdrowym.
★
🌱 Rozwijanie zdań
Najprostsze zdanie składa się z dwóch wyrazów — kto? i co robi?. Jeden oznacza czynność, a drugi wykonawcę czynności. Zdanie rozwijamy, dodając więcej informacji.
Dziewczynka rysuje. → kto? co robi?
Dziewczynka rysuje motyla.
Mała dziewczynka rysuje motyla.
Mała dziewczynka rysuje pięknego motyla.
Dziewczynka rysuje motyla.
Mała dziewczynka rysuje motyla.
Mała dziewczynka rysuje pięknego motyla.
Mama gotuje.
Mama gotuje zupę.
Moja mama gotuje pyszną zupę.
Mama gotuje zupę.
Moja mama gotuje pyszną zupę.
Chłopiec gra.
Chłopiec gra w piłkę nożną.
Wysportowany chłopiec gra w piłkę nożną.
Chłopiec gra w piłkę nożną.
Wysportowany chłopiec gra w piłkę nożną.
★ Rodzina wyrazów
★
👨👩👧👦 Co to rodzina wyrazów?
Wyrazy, które pochodzą od tego samego wyrazu podstawowego i mają wspólną cząstkę (rdzeń), nazywamy rodziną wyrazów.
Do jednej rodziny wyrazów mogą należeć wyrazy z różnych grup: rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki.
Do jednej rodziny wyrazów mogą należeć wyrazy z różnych grup: rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki.
★
📋 Przykłady rodzin wyrazów
dom →
domdomekdomeczekdomowydomownikzadomowić się
król →
królkrólowakrólewiczkrólewnakrólestwokrólować
góra →
góragórkagóralgóralskigórowaćpagórek
kołysanka → kołysankakołyskakołysanykołysze
śnieg → śniegzaśnieżonyśniegowceodśnieżaćśniegowy
lód → lódlodowiskolodówkalodyoblodzonyzlodowacenie
narty → nartynartostradanarciarznarciarstwonarciarski
★
🔄 Różne części mowy w jednej rodzinie
co? (rzeczownik): dekoracja, fotografia, malarstwo, rysunek
kto? (rzeczownik): dekorator, fotograf, malarz, rysownik
co robi? (czasownik): dekoruje, fotografuje, maluje, rysuje
jaki? (przymiotnik): dekoracyjny, fotograficzny, malarski, rysunkowy
Wskazówka: W wyrazach z rodziny zawsze znajdziemy ten sam rdzeń (podstawę), np. dom-, król-, gór-.
★
🔗 Wyrazy pokrewne
Wyrazy pokrewne to takie wyrazy, które mają wspólną cząstkę (rdzeń). Wyrazy pokrewne należą do tej samej rodziny wyrazów.
chmur-: chmura, pochmurny, zachmurzenie
ryb-: ryba, rybak, rybna, rybołówstwo
row- (rower): rower, rowerek, rowerowy, rowerzysta
lek-: lek, lekarstwo, lekarski, lekarz
piłk- (piłka): piłka, piłeczka, piłkarski, piłkarz
pap- (papier): papier, papierek, papierowy, papiernia
tel- (telefon): telefon, telefoniczny, telefonistka, telefonuje
Wskazówka: Czasem wspólna cząstka może się nieznacznie różnić w wyrazach tej samej rodziny, np. narty → narciarz (nart- / narc-).
★ Samogłoski ą i ę
ą ↔ ę
Czasem samogłoska ą wymienia się na ę
Czasem samogłoska ą wymienia się na ę
★
🔄 Wymiana ą → ę
W niektórych wyrazach samogłoska ą wymienia się na ę:
dąb → dęby
wąż → węże
ząb → zęby
★
📋 Samogłoski nosowe
ą
ząb, dąb, wąż, dąży, kąt, są, mąka, ląd, strąk
ę
zęby, dęby, węże, ręka, sęk, będę, węch, pięć
★ Spółgłoski miękkie
Spółgłoski miękkie wymawiamy łagodniej niż twarde.
Możemy je zapisać na dwa sposoby: przez kreskę lub przez literę i.
Możemy je zapisać na dwa sposoby: przez kreskę lub przez literę i.
★
✏️ Przez kreskę — na końcu wyrazów
ś
ć
ń
ź
dź
ślimak, koń, miś, ryś, ćma, źródło, dźwig, paproć, słoń
★
✏️ Przez literę „i" — przed samogłoskami
si
ci
ni
zi
dzi
siano, ciasto, bocian, niebo, ziemia, dziadek, dziecko
★
🔄 Porównanie — ta sama głoska, inny zapis
ś / si: ślimak — siano | miś — Marysia
ć / ci: ćma — ciasto | paproć — babcia
ń / ni: koń — konie | słoń — słonie
ź / zi: źródło — ziemia | źrebak — poziomki
dź / dzi: dźwig — dziadek | dźwięk — dziecko
★
📋 Wyrazy z kreseczką (ś, ć, ń, ź, dź)
ś
ślimak, ślizgawka, śliwka, środek, głośno, jaśmin, myśli, Kaśka, Baśka, Zośka, Maryśka, Kryśka, świt, ślepia, świerszcz, huśtawka, śruba, śpiewać, myśl, liście, śnieżyca, przebiśnieg, struś, Jaś, ktoś, ryś, miś
ć
ćma, ćwiczy, boćki, Ćmielów, ćwiartka, ćwikła, paproć
ń
słoń, koń, słońce, leń, cień, dłoń, zaskrońce, końce, kaczeńce, Oleńka, bańka, pomarańcza
ź
źrebak, źródło, wyraźny, woźny, późno, koźlątko, źle, groźny, październik
dź
dźwig, dźwięk, wiedźma, dźwigowy, dźwigać, dźwignia, dźwięczny, niedźwiedź
★
📋 Wyrazy z literą i (si, ci, ni, zi, dzi)
si
siódemka, siano, siostra, siedem, Kasia, Basia, siada, osioł, prosię, strusie, Zosia, Marysia, Krysia, kisiel, siatka, siatkówka, misie, sierpień, wrzesień, jesień
ci
ciało, ciasto, ciemno, ciepło, bracia, Maciek, kociak, bocian, kwiecień, ciasno, ciocia, ciuchy, ciekawość, ciupaga, ciężarówka, ciastka, pociąg, liście, babcia, uciecha, uciekać
ni
niebo, niania, niunia, dynia, konie, koniec, Ania, Ewunia, śniadanie, niebieski, niedźwiadek, kopalnia, oranie, sianie, nawożenie
zi
zioła, ziemia, ziarno, zielony, kozie, Dyzio, ziółka, poziomki, zieleni się, koziołek, ziarenko
dzi
dziura, dziadek, dziecko, dzień, dziewięć, dziesięć, dziób, dzięcioł, niedziela, łabędzie, pradziadek, budzik, październik, tydzień, grudzień
Więcej przykładów:
Jasio, Miecio, Gucio, Maciek, Kasia, Jasia, Basia, Marysia, misio, konik, rysie, lesie, jesień, liść, kiść, gość, kość, ość, święta, śpiewać, tańczyć, robić, gwóźdź, wiedźma, koń, słoń, łoś, gęś, coś, struś, miś, wyłaź, paź, dać, stać, jedź, miedź, mówić, pytać, słuchać, pływać, paproć, oglądać, Krzyś, dłoń, maść, leń, pień, grzebień, tydzień, styczeń, grudzień, sierpień, wrzesień, kwiecień
Jasio, Miecio, Gucio, Maciek, Kasia, Jasia, Basia, Marysia, misio, konik, rysie, lesie, jesień, liść, kiść, gość, kość, ość, święta, śpiewać, tańczyć, robić, gwóźdź, wiedźma, koń, słoń, łoś, gęś, coś, struś, miś, wyłaź, paź, dać, stać, jedź, miedź, mówić, pytać, słuchać, pływać, paproć, oglądać, Krzyś, dłoń, maść, leń, pień, grzebień, tydzień, styczeń, grudzień, sierpień, wrzesień, kwiecień
★ Pisownia ó
ó
Piszemy ó, gdy wymienia się na inną głoskę.
Piszemy ó, gdy wymienia się na inną głoskę.
★
✅ 1. Ó wymienne — wymienia się na o, e, a
ó → o (sprawdź przez odmianę):
bóbr → bobry
ból → boli
bór → boru
bródka → broda
chłód → chłody
czwórka → czworo
dół → doły
dróżka → droga
dwóch → dwoje
dziób → dzioby
głód → głodny
główka → głowa
kościół → kościoły
kółko → koło
kózka → koza
lodówka → lodowy
lód → lody
łódka → łodzie
łóżko → łoże
miód → miodowy
mój → moje
mrówka → mrowisko
mróz → mrozy
napój → napoje
nóż → noże
nóżka → noga
obóz → obozy
obrót → obroty
ogród → ogrody
otwór → otwory
ósemka → osiem
pieróg → pierogi
pokój → pokoje
pół → połowa
pszczółka → pszczoła
róg → rogi
samochód → samochody
słój → słoje
smród → smrodzi
sokół → sokoli
sól → solić
sposób → sposoby
stół → stoły
strój → stroje
śpiwór → śpiworek
trójka → troje
twaróg → twarożek
wieczór → wieczory
wół → woły
wór → worek
wóz → wozi
zachód → zachody
zawód → zawody
ó → e:
niósł → niesie
piórko → pierze
plótł → plecie
przyjaciółka → przyjaciel
siódemka → siedem
siódmy → siedem
szóstka → sześć
wiózł → wiezie
zbiórka → zbierać
ó → a:
czwórka → czwarty
namówić → namawiać
pomóc → pomagać
powtórka → powtarzać
skrócić → skracać
umówić → umawiać
wrócić → wracać
wskazówka → wskazać
zamiótł → zamiata
★
✅ 2. Zakończenie -ówka — zawsze piszemy ó
borówka
ciężarówka
dachówka
drożdżówka
głodówka
główka
klasówka
koszykówka
kremówka
krówka
krzyżówka
leśniczówka
lodówka
lokówka
łamigłówka
majówka
makówka
mikrofalówka
motorówka
mrówka
parówka
pocztówka
słówka
sokowirówka
sówka
stalówka
stołówka
sznurówka
temperówka
złotówka
żaglówka
żarówka
Wyjątki: zasuwka, skuwka, wsuwka — tu piszemy u!
★
✅ 3. Zakończenia -ów i -ówna
-ów (rzeczowniki w liczbie mnogiej):
butów
chłopców
domów
grzybów
kotów
krów
kwiatów
plecaków
pojemników
psów
sąsiadów
słowików
zakupów
zeszytów
-ów (nazwy miast i wsi):
Augustów
Chorzów
Kraków
Lubartów
Piotrków
Rzeszów
Tarnów
Tomaszów
Wyszków
-ówna (córka kogoś):
dyrektorówna
Kowalówna
Matusiakówna
młynarzówna
Nowakówna
Zającówna
★
📌 4. Ó niewymienne — trzeba zapamiętać!
chór
córka
góra
góralka
górka
górnik
jaskółka
Józef
kłódka
kłótnia
król
królik
królowa
który
mózg
ogórek
ołówek
pagórek
płótno
półka
późno
przepiórka
równać
równanie
równo
rózga
róża
różdżka
różne
różowy
skóra
skórka
sójka
spóźnić się
stróż
tchórz
wiewiórka
wiórki
wróbel
wróżka
wzgórze
źródło
żółtko
żółty
żółw
🚫 Nigdy na końcu wyrazu
Nie piszemy ó na końcu wyrazu — tam zawsze piszemy u.
🔎 Rzadko na początku wyrazu
Wyjątki:
ów, ósmy, ósemka, ósmoklasista, ówdzie, ówczesny, ówcześnie
★ Pisownia u
u
Piszemy u, gdy nie wymienia się na inną głoskę.
Piszemy u, gdy nie wymienia się na inną głoskę.
★
✅ 1. U piszemy zawsze na początku wyrazów
ubranie
ucho
uciekła
uczeń
uczta
uczyć się
ujemny
układanka
układny
ukryć
ul
Ula
ulica
ulotka
ulubiony
umowa
uparty
upiekł
upominek
uprawia
uprzejmie
uroczo
urósł
Urszula
urwis
urządzenie
usta
uśmiech
uśmiechać się
utwór
uwaga
uważny
uznanie
Wyjątki — tu piszemy ó: ów, ósemka, ósmy, ósmoklasista, ówdzie, ówczesny, ówcześnie
Pamiętaj: ósmy — ó wymienia się na o (ósmy → osiem)!
Pamiętaj: ósmy — ó wymienia się na o (ósmy → osiem)!
★
✅ 2. U piszemy zawsze na końcu wyrazów
bochenku
chłopcu
deszczu
długopisu
domu
duchu
dwu
kakadu
końcu
mrozu
ogniu
piecu
polu
pomaleńku
radiu
słońcu
stawu
stołu
temu
węchu
zapachu
zeszytu
★
✅ 3. U w czasownikach — zakończenia -uje, -uję, -ują
-uje (on/ona): ratuje, wysłuchuje, częstuje, szykuje się, oczekuje, dekoruje, gotuje, raduje się, podróżuje, przygotowuje się
-uję (ja): szykuję, odpisuję, podróżuję, oczekuję, ratuję, raduję się, gotuję, dekoruję, rysuję
-ują (oni/one): świętują, dekorują, oczekują, radują się, gotują, smakują, przygotowują się
Więcej przykładów:
buduje
chomikuje
czuje
drukuje
galopuje
gotuje
koloruje
kopiuje
kupuje
maluje
naśladuje
obserwuje
obwąchuje
odnajduje
popiskuje
przeskakuje
pudruje
rysuje
wyczesuje
wylatuje
wymachuje
wysiaduje
★
✅ 4. U w innych zakończeniach
-un: opiekun, zwiastun
-unek: malunek, opatrunek, rachunek, rysunek, szacunek
-unka: opiekunka, piastunka
-uszek: fartuszek, garnuszek, maluszek, okruszek, paluszek, placuszek, staruszek
-uszka: muszka, poduszka, staruszka
-utki: drobniutki, króciutki, malutki
-uś: Maciuś, Piotruś, struś, tatuś
-unia: babunia, córunia, matunia
-uch: brzuch, fartuch, zuch
★
📌 5. Inne wyrazy z u — warto zapamiętać!
autobus
burak
butelka
cebula
czuje
druga
konfitura
Kuba
kubek
kula
kupić
kura
kurtka
kurtyna
lupa
muszla
muzeum
muzyka
nuta
papuga
publiczność
pudełko
puszka
puzon
ruch
rumianek
rurka
tamburyn
tunel
wyrzucać
żurawina
★ Pisownia rz
rz
Dwuznak rz i litera ż oznaczają tę samą głoskę.
Dwuznak rz i litera ż oznaczają tę samą głoskę.
★
✅ 1. RZ piszemy, gdy wymienia się na r
Sprawdź przez odmianę — jeśli w innej formie słyszysz r, piszemy rz.
dobrze → dobry
dworzec → na dworcu
gorzej → gorszy
gorzki → gorycz
góra → górzysty
harcerz → harcerski
kucharz → kucharka
lekarz → lekarka
marzec → marcowy
mierzyć → miara
morze → morski
nora → w norze
orzeł → orli
otworzyć → otwór
pierze → pióro
pierzyna → pióro
piosenkarz → piosenkarka
podwórze → podwórko
pojezierze → jezioro
rowerzysta → rower
rycerz → rycerski
saneczkarz → saneczkarski
skórzane → skóra
starzec → stary
stolarz → stolarnia
tancerz → tancerka
tworzyć → twór
wierzyć → wiara
zachmurzony → chmura
★
✅ 2. RZ piszemy po spółgłoskach
p: przechodnie, przecinek, przedmiot, przejazd, przejście, przeszkadza, przeszkoda, przez, przy, przybory, przyjaciel, przykład, przykręcać, przykry, przylaszczki, przystań, sprzątać
b: brzeg, brzoza, brzuch, olbrzym
g: grzebień, grzechotka, grzeczny, Grzegorz, grzeje, grzejnik, grzmot, grzyby, grzywka, podgrzybek, zgrzyt
t: mistrz, patrzeć, potrzebny, powietrze, trzask, trzcina, trzeba, Trzebiatów, trzepaczka, trzmiel, trznadel, trzy, trzyma, utrzymuje
k: krzesło, krzew, krzyk, Krzyś, Krzysztof, krzywy, pokrzywy, skrzydła, skrzynka
d: drzazga, drzemka, drzewa, modrzew
w: wrzask, wrzątek, wrzeciono, wrzesień, wrzos
j: dojrzały, podejrzany, rozejrzeć się, spojrzeć, ujrzeć
ch: chrzan, chrząkać, chrząstka, chrząszcz, chrzest, chrzęst
⚠️ Wyjątki — mimo że po p, k, w — piszemy sz:
pszczoła, pszenica, kształt, wszyscy, wszędzie, pierwszy, wykształcenie, bukszpan, Pszczyna
★
✅ 3. RZ w nazwach zawodów: -arz, -erz
-arz:
aptekarz
bajarz
bramkarz
dekarz
dziennikarz
kafelkarz
kominiarz
koszykarz
kucharz
lekarz
łyżwiarz
malarz
marynarz
murarz
narciarz
piekarz
piosenkarz
pisarz
rzeźbiarz
saneczkarz
stolarz
taksówkarz
tynkarz
wędkarz
zegarmistrz
-erz:
harcerz
kuśnierz
nietoperz
pasterz
płatnerz
rycerz
snycerz
tancerz
żołnierz
Inne wyrazy z -arz, -erz: kalendarz, twarz, perz
★
📌 4. RZ niewymienne — trzeba zapamiętać!
Andrzej
andrzejki
brzoza
burza
grządka
grzebień
grzeczny
Grześ
grzyb
jarzeniówka
jarzębina
jarzyny
Jerzy
Katarzyna
korzenie
korzeń
krzesło
kurz
Małgorzata
Marzena
marzenie
marzy
narzędzia
odkurzacz
orzech
orzechy
piskorz
porządek
porzeczka
porzucone
przystanek
rząd
rzecz
rzeka
rzekła
rzepa
rzepak
rzeźba
rzodkiewka
rzucać
talerz
twarz
urządzenie
warzywa
węgorz
wierzba
wierzchołek
zakurzone
zegarmistrz
zwierzęta
★ Pisownia ż
ż
Dwuznak rz i litera ż oznaczają tę samą głoskę.
Dwuznak rz i litera ż oznaczają tę samą głoskę.
★
✅ 1. Ż piszemy, gdy wymienia się na inną głoskę
ż → g:
dłużej → długo
dróżka → droga
koleżanka → kolega
krążyć → okrąg
książka → księga
łodyżka → łodyga
nóżka → noga
pierożki → pieróg
rożek → róg
śnieżki → śnieg
twarożek → twaróg
uważny → uwaga
waży → waga
ważyć → waga
wstążka → wstęga
ż → dz:
księża → księdza
mosiężny → mosiądz
pieniążek → pieniądz
ż → h:
drużyna → druh
ż → s:
bliżej → blisko
mężny → męski
węższa → wąska
wyżej → wysoko
ż → z:
różdżka → rózga
wożę → wozy
zwyciężyć → zwycięzca
ż → ź:
obrażaj → obraźliwe
wyobrażać → wyobraźnia
zagrożenie → groźny
zamrożony → mroźny
★
✅ 2. Ż piszemy po spółgłoskach
l: Elżbieta, lżejszy, odwilż, ulżyć
ł: małż, małżonka
n: inżynier, oranżada, oranżeria, rewanż
r: drżeć, oberża, rżeć, rżysko, sierżant, skarżyć, skarżypyta, żorżeta
★
✅ 3. Zakończenia -aż, -eż i wyrazy obcego pochodzenia
bagaż
bandaż
garaż
masaż
młodzież
odzież
papież
pejzaż
witraż
★
📌 4. Wyrazy z ż — warto zapamiętać!
bażant
czyżyk
dyliżans
dyżurny
jeż
jeżdżą
łyżka
łyżwiarz
łyżwy
nóż
Paryż
pożar
róża
różowy
smażyć
ważka
wąż
wieża
wóz strażacki
wyżeł
żaba
żagiel
żądło
żbik
żołądek
żołnierz
żonkil
żółtko
żółty
żółw
żubr
żuk
żuraw
życie
żyrafa
żywioł
★ Pisownia h
h
Litera h i dwuznak ch oznaczają tę samą głoskę.
Litera h i dwuznak ch oznaczają tę samą głoskę.
★
✅ 1. H piszemy, gdy wymienia się na inną głoskę
h → g:
wahanie → waga
h → z:
błahy → błazen
h → ż:
druh → drużynowy
druhna → drużyna
wahata → watażka
★
✅ 2. H w imionach i nazwach geograficznych
Imiona: Henio, Halinka, Hubert, Helenka, Honorata, Hania, Hugo
Nazwy geograficzne: Hawaje, Hańcza, Himalaje, Hamburg, Hrubieszów, Hiszpania, Holandia
★
✅ 3. H w wyrazach hałaśliwych
H piszemy w wyrazach, które brzmią głośno — wykrzyknienia i dźwięki!
hałas
harmider
hec
heca
hej
hejnał
hola
hop
huczeć
huk
hura
★
✅ 4. H piszemy po literze z
rozhuśtać
zhańbić
zharmonizować
zheblować
★
📌 5. H na początku wyrazów — warto zapamiętać!
halo
hamak
hamulec
hangar
hasło
hejże
helikopter
herbata
hiacynt
hiena
higiena
hipopotam
hola
hotel
hulajnoga
humor
hyc
★
📌 6. Wyrazy z h — warto zapamiętać!
bohater
filharmonia
hałas
harcerz
hasać
hejnał
hełm
herb
herbata
historia
huk
hulajnoga
humor
hymn
juhas
Podhale
★ Pisownia ch
ch
Litera h i dwuznak ch oznaczają tę samą głoskę.
Litera h i dwuznak ch oznaczają tę samą głoskę.
★
✅ 1. CH piszemy, gdy wymienia się na sz
Sprawdź przez odmianę — jeśli w innej formie słyszysz sz, piszemy ch.
brzuch → brzuszek
dach → daszek
duch → duszek
fartuch → fartuszek
groch → groszek
karczoch → karczoszek
kożuch → kożuszek
mucha → muszka
oddech → odetchnąć
orzech → orzeszek
proch → proszek
puch → puszek
racuch → racuszek
rzeżucha → rzeżuszka
suchy → susza
śmiech → śmieszny
trochę → troszkę
ucho → uszko
węch → węszyć
wydmuchać → wydmuszka
zapach → zapaszek
★
✅ 2. CH piszemy zawsze na końcu wyrazów
buch
dach
duch
fartuch
gmach
groch
grzech
loch
mech
oddech
paluch
piach
proch
ruch
słuch
Stach
strach
śmiech
śpioch
trach
węch
zapach
zuch
CH na końcu w liczbie mnogiej:
bożonarodzeniowych
chatkach
choinkach
czarnoksiężnikach
dachówkach
domach
dzielnych
gwiazdach
jarmarkach
kiermaszach
korzennych
kosmitach
królewnach
mikołajach
piernikowych
podróżach
rodzinnych
rycerzach
saniach
schodach
sercach
smokach
stołach
świątecznych
tych
wigilijnych
wróżkach
wspaniałych
zwierzętach
Wyjątek: druh — to słowo pisze się przez samo h!
★
✅ 3. CH piszemy zawsze po literze s
schab
schludny
schłodzić
schodek
schody
schodzić
schować
schowek
schronisko
schrupać
schudnąć
schylać
wschodzić
wschód
wyschnąć
zaschnięty
★
📌 4. Wyrazy z ch — warto zapamiętać!
chart
chęć
chirurg
chleb
chłopiec
chmura
chodnik
chodzić
choinka
chomik
choroba
chory
chudy
chusta
chwasty
ech
echo
kuchnia
marchew
pchać
pchła
puchar
samochód
szachy
★ Wielka litera
Wielką literą piszemy nazwy własne!
★
✅ 1. Na początku zdania — po kropce, wykrzykniku, pytajniku
Ala ma kota. Kot ma na imię Puszek.
★
✅ 2. Imiona i nazwiska ludzi
Jan Nowak, Anna Kowalska, Mikołaj Kopernik, Maria Konopnicka, Karol Wojtyła
Przydomki i pseudonimy: Bolesław Krzywousty, Bolesław Prus
★
✅ 3. Imiona zwierząt i roślin
Zwierzęta: pies Azor, kot Mrucek, koń Kasztan
Rośliny: dąb Bartek
★
✅ 4. Nazwy geograficzne
Kontynenty: Europa, Azja, Afryka, Ameryka Północna
Państwa: Polska, Francja, Wielka Brytania, Niemcy
Krainy geograficzne: Mazury, Nizina Mazowiecka, Pojezierze Pomorskie
Miasta i wsie: Warszawa, Wrocław, Tomaszów Mazowiecki, Raszyn
Rzeki, jeziora, morza, oceany: Wisła, Odra, Śniardwy, Morze Martwe, Ocean Spokojny
Góry, wyspy, półwyspy: Beskidy, Wyspa Wolin, Półwysep Helski
★
✅ 5. Nazwy mieszkańców
Kontynentów: Europejczyk, Amerykanin
Państw i regionów: Polak, Francuz, Ślązak, Kaszub
Miast i dzielnic: Warszawianin, Ochocianka, Mokotowianin
Planet: Marsjanin
★
✅ 6. Nazwy planet, gwiazd i komet
MerkuryWenus
ZiemiaMars
JowiszSaturn
SłońceKsiężyc
Gwiazda Polarna
Kometa Halleya
★
✅ 7. Nazwy świąt
Boże Narodzenie, Wielkanoc, Dzień Dziecka, Dzień Niepodległości
★
✅ 8. Tytuły książek, filmów, spektakli
Wielką literą piszemy pierwszy wyraz tytułu.
Koziołek Matołek, Lalka, Ania z Zielonego Wzgórza, Kot w butach, Kubuś Puchatek, Piraci z Karaibów, Dziadek do orzechów
★
✅ 9. Nazwy urzędów, szkół i organizacji
Ministerstwo Edukacji Narodowej, Związek Harcerstwa Polskiego, Uniwersytet Jagielloński
★
✅ 10. Obiekty przestrzeni publicznej i lokale nowe 2026
Obiekty: Park Kościuszki, Zamek Książ, Aleja Róż, Most Poniatowskiego, Wawel, Łazienki
Lokale i instytucje kultury: Karczma Słupska, Kawiarnia Literacka, Teatr Wielki, Kino Charlie, Hotel pod Różą
★
✅ 11. Nagrody i tytuły honorowe nowe 2026
Nagroda Nobla, Nagroda Artystyczna Miasta Lublin, Mistrz Mowy Polskiej, Honorowy Obywatel Miasta Krakowa
★
✅ 12. Nazwy firm i marek nowe 2026
Volkswagen, Ford — np. „samochód marki Ford", „czerwony Ford"
★ Mała litera
Małą literą piszemy nazwy pospolite!
★
✅ 1. Nazwy dni tygodnia i miesięcy
Dni tygodnia: poniedziałek, wtorek, środa, czwartek, piątek, sobota, niedziela
Miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień
★
✅ 2. Przymiotniki od nazw własnych
Od nazw geograficznych: muzyka polska, kuchnia francuska, krajobraz afrykański, akcent warszawski
Od nazwisk: dramat szekspirowski, koncert chopinowski, filozofia sokratejska
★
✅ 3. Nazwy stanowisk i zawodów
prezydent kraju, minister edukacji, dyrektor szkoły, generał wojska
★
✅ 4. Nazwy zwyczajów
andrzejki, śmigus-dyngus, mikołajki, walentynki
★
✅ 5. Zbiorowe nazwy postaci fantastycznych
krasnoludek, wróżka leśna, smerf, troll, elf
Ale imię własne postaci — wielką literą: Śnieżka, Kopciuszek, Kubuś Puchatek
★
✅ 6. Nazwy województw
Słowo województwo i przymiotnik przy nim piszemy małą literą.
dolnośląskiekujawsko-pomorskie
lubelskielubuskie
łódzkiemałopolskie
mazowieckieopolskie
podkarpackiepodlaskie
pomorskieśląskie
świętokrzyskiewarmińsko-mazurskie
wielkopolskiezachodniopomorskie
★ Pisownia a wymowa
Pisownia niektórych wyrazów nie jest zgodna z ich wymową!
Piszemy inaczej, niż słyszymy — sprawdzamy przez zmianę formy wyrazu.
Piszemy inaczej, niż słyszymy — sprawdzamy przez zmianę formy wyrazu.
★
✅ 1. Słyszymy inaczej niż piszemy
W środku i na końcu wyrazów słyszymy: p, t, k, f, s, sz, c
ale piszemy: b, d, g, w, z, ż, dz
obóz — słyszymy obos, ale piszemy z, bo: obozy
okładka — słyszymy okłatka, ale piszemy d, bo: okłada
zabawka — słyszymy zabafka, ale piszemy w, bo: zabawa
nóż — słyszymy nusz, ale piszemy ż, bo: nożyk
łyżka — słyszymy łyszka, ale piszemy ż, bo: łyżeczka
śnieg — słyszymy śniek, ale piszemy g, bo: śniegu
grzyb — słyszymy grzyp, ale piszemy b, bo: grzyby
obiad — słyszymy obiat, ale piszemy d, bo: obiady
chleb — słyszymy chlep, ale piszemy b, bo: chleby
★
✅ 2. Zanik dźwięczności — jak sprawdzić pisownię?
Jeśli nie masz pewności, jaką literę napisać — utwórz inną formę tego wyrazu, w której głoska brzmi wyraźnie.
b czy p?
chleb → chlebek
grzyb → grzyby
jabłko → jabłecznik
rybka → ryba
trąbka → trąba
ząb → zęby
z czy s?
kózka → koza
mróz → mrozy
obraz → obrazy
gaz → gazy
g czy k?
brzeg → brzegi
pociąg → pociągi
w czy f?
główka → głowa
paw → pawie
słówko → słowo
staw → stawy
trawka → trawa
ławka → ławeczka
d czy t?
budka → buda
kod → kody
łódka → łodzie
ogród → ogrody
bródka → broda
kłódka → kłoda
obiad → obiady
★
✅ 3. Głoska zmieniona w środku wyrazu
Sprawdzamy pisownię, szukając wyrazu pokrewnego, w którym głoska brzmi wyraźnie.
trawka — bo: trawa
gromadka — bo: gromada
budka — bo: buda
dudki — bo: dudek
gniazdko — bo: gniazdo
trąbka — bo: trąba
bluzka — bo: bluza
kanapka — bo: kanapa
ławka — bo: ławki
★
✅ 4. Głoska zmieniona na końcu wyrazu
Sprawdzamy przez odmianę wyrazu — końcowa głoska musi brzmieć wyraźnie.
ogród — bo: ogrody
obraz — bo: obrazy
twarz — bo: twarze
sad — bo: sady
malarz — bo: malarze
wóz — bo: wozy
talerz — bo: talerze
kalendarz — bo: kalendarze
obiad — bo: obiady
chleb — bo: chleby
grzyb — bo: grzyby
paw — bo: pawie
★ Znaki interpunkcyjne
Znaki interpunkcyjne (przestankowe) to znaki pisma, które dzielą tekst i ułatwiają jego zrozumienie.
Za ich pomocą wyrażamy uczucia i emocje.
Za ich pomocą wyrażamy uczucia i emocje.
★
📋 Wszystkie znaki interpunkcyjne
| Znak | Nazwa | Kiedy używamy? | Przykład |
|---|---|---|---|
| . | Kropka | Na końcu zdań oznajmujących i po skrótach (ul., itd.) | Ala ma kota. |
| , | Przecinek | Przy wyliczeniach; przed spójnikami: bo, że, żeby, ponieważ | Mam kredki, zeszyty i ołówek. Nie wyszłam, bo padało. |
| ! | Wykrzyknik | Wyraża emocje, żądanie, rozkaz, zachwyt; kończy zdania rozkazujące i wykrzyknikowe | Hura! Cicho! Nie marnuj wody! |
| ? | Znak zapytania | Na końcu zdania pytającego | Gdzie jest mój zeszyt? |
| : | Dwukropek | Przed wyliczeniem lub przytoczeniem czyjejś wypowiedzi | Kasia ma w piórniku: klej, nożyczki, ołówek, flamastry, gumkę. |
| ; | Średnik | Oddziela dłuższe części zdania złożonego | Był spawaczem; w wolnych chwilach łowił ryby. |
| — | Myślnik | W dialogach (wypowiedzi postaci); przy wtrąceniu | — Nie wolno się wyśmiewać — powiedziała pani. |
| ... | Wielokropek | Gdy wypowiedź nagle się urywa lub jest niedokończona | Śniło mi się, że... |
| „" | Cudzysłów | Cytujemy czyjeś słowa; podajemy tytuł utworu | „O psie, który jeździł koleją" to wzruszająca książka. |
| () | Nawias | Wyodrębnia dodatkową informację wtrąconą w tekst | Lewis Carroll (pisarz i matematyk) zajmował się fotografią. |
★
💬 Rodzaje zdań a znaki interpunkcyjne
Zdanie oznajmujące [.] — informuje, opisuje, opowiada.
Wczoraj była ładna pogoda.
Zdanie pytające [?] — pyta o coś.
O której godzinie będzie obiad?
Zdanie rozkazujące [!] — nakazuje, zakazuje, prosi, wzywa do działania.
Nie marnuj wody. lub Nie marnuj wody!
Zdanie wykrzyknikowe [!] — wyraża silne emocje (zachwyt, radość, strach, zaskoczenie). Każde ze zdań powyżej może być wykrzyknikowe, gdy wyrażamy emocje!
Hura! Jedziemy na wakacje!
★
✏️ Przecinek — kiedy stawiamy?
Przy wyliczaniu — oddzielamy wyrazy, ale NIE przed ostatnim i:
Na stole leżały książki, zeszyty, kredki i linijka.
Przed spójnikami: bo, że, żeby, ponieważ, który, że, ale, lecz, jednak
Nie wyszedłem, bo padał deszcz.
Myję ręce, żeby być zdrowym.
Lubię czytać, ale nie lubię pisać wypracowań.
Myję ręce, żeby być zdrowym.
Lubię czytać, ale nie lubię pisać wypracowań.
Przy zwrocie do kogoś (wołacz):
Kasiu, posprzątaj swój pokój!
Proszę pani, mam pytanie.
Proszę pani, mam pytanie.
★
💬 Jak zapisujemy dialog?
Wypowiedzi postaci w opowiadaniach zapisujemy z myślnikiem na początku nowego wiersza.
— Cześć! Jak masz na imię?
— Mam na imię Tomek — odpowiedział chłopiec.
— Czy lubisz czytać książki?
— Tak, bardzo!
— Mam na imię Tomek — odpowiedział chłopiec.
— Czy lubisz czytać książki?
— Tak, bardzo!
Cudzysłów — gdy cytujemy czyjeś słowa w zdaniu:
Mama powiedziała: „Czas na obiad".
★ Poprawna polszczyzna
Mówimy i piszemy poprawnie!
Niektóre wyrazy często są używane błędnie. Sprawdź, jak powiedzieć i napisać poprawnie.
Niektóre wyrazy często są używane błędnie. Sprawdź, jak powiedzieć i napisać poprawnie.
★
❌ ✅ Błędy i poprawne formy
| ❌ Źle (błędnie) | ✅ Dobrze (poprawnie) |
|---|---|
| poszłem | poszedłem |
| wziąść | wziąć |
| swetr | sweter |
| godzina czasu | godzina |
| cofnij się do tyłu | cofnij się |
| spadać w dół | spadać |
| pomarańcz | pomarańcza |
| pięć gram | pięć gramów |
| porcja torta | porcja tortu |
| ubrać spodnie | włożyć spodnie |
| łabądź | łabędź |
| umią | umieją |
| kontrol | kontrola |
★
💡 Dlaczego tak mówimy? — wyjaśnienia
❌ poszłem → ✅ poszedłem
Forma poszłem nie istnieje w języku polskim. Mówimy: poszedłem (ja, chłopiec) lub poszłam (ja, dziewczynka).
Forma poszłem nie istnieje w języku polskim. Mówimy: poszedłem (ja, chłopiec) lub poszłam (ja, dziewczynka).
❌ wziąść → ✅ wziąć
Końcówka -ść jest tu błędna. Poprawna forma to wziąć.
Końcówka -ść jest tu błędna. Poprawna forma to wziąć.
❌ godzina czasu → ✅ godzina
Słowo godzina już samo w sobie oznacza jednostkę czasu — słowo czasu jest zbędne. To błąd pleonazmu (powtarzania tej samej treści).
Słowo godzina już samo w sobie oznacza jednostkę czasu — słowo czasu jest zbędne. To błąd pleonazmu (powtarzania tej samej treści).
❌ cofnij się do tyłu → ✅ cofnij się
Cofanie zawsze jest do tyłu — słowo do tyłu jest zbędne (pleonazm).
Cofanie zawsze jest do tyłu — słowo do tyłu jest zbędne (pleonazm).
❌ spadać w dół → ✅ spadać
Spadanie zawsze jest w dół — słowo w dół jest zbędne (pleonazm).
Spadanie zawsze jest w dół — słowo w dół jest zbędne (pleonazm).
❌ ubrać spodnie → ✅ włożyć spodnie / założyć spodnie
Ubrać można kogoś, ale spodnie się wkłada lub zakłada.
Ubrać można kogoś, ale spodnie się wkłada lub zakłada.
❌ umią → ✅ umieją
Poprawna forma to umieją. Podobnie: rozumieją, śmieją się.
Poprawna forma to umieją. Podobnie: rozumieją, śmieją się.
★
🔢 Poprawna odmiana — liczebniki
| ❌ Źle | ✅ Dobrze |
|---|---|
| pięć gram | pięć gramów |
| pięć kilo | pięć kilogramów / kilo (potocznie) |
| porcja torta | porcja tortu |
| kawałek ciasta (zły rodzaj) | kawałek ciasta ✓ |
★
📝 Poprawna forma rzeczowników
| ❌ Źle | ✅ Dobrze |
|---|---|
| pomarańcz | pomarańcza |
| swetr | sweter |
| łabądź | łabędź |
| kontrol | kontrola |
★
🔁 Pleonazmy — zbędne powtórzenia
Pleonazm to użycie słowa, które powtarza treść innego słowa w tym samym zdaniu. Tego unikamy!
❌ godzina czasu → piszemy tylko: ✅ godzina
❌ cofnij się do tyłu → piszemy tylko: ✅ cofnij się
❌ spadać w dół → piszemy tylko: ✅ spadać
❌ wznieść się w górę → piszemy tylko: ✅ wznieść się
❌ wejść do środka → piszemy tylko: ✅ wejść
❌ każdy z osobna → piszemy tylko: ✅ każdy
★
💚 Zapamiętaj — poprawne formy!
poszedłem
wziąć
sweter
pomarańcza
pięć gramów
porcja tortu
włożyć spodnie
łabędź
umieją
kontrola
godzina
cofnij się
spadać
★ Słownik ortograficzny
★ Wyrazy z ó
bóbr
bór
chór
ciężarówka
córka
dachówka
dół
dróżka
dwóch
dwójka
dziób
góra
góralka
górka
górnik
jaskółka
Józef
Józek
klasówka
komórka
kotów
kółko
kózka
król
królewna
królik
królowa
który
leśniczówka
lodówka
lokówka
lód
łamigłówka
łódka
łóżko
makówka
Matusiakówna
mikrofalówka
miód
młynarzówna
motorówka
mój
mózg
mrówka
Nowakówna
nóż
obóz
ogórek
ogród
ołówek
otwór
ósemka
ówdzie
pagórek
pieróg
piórko
pióro
plecaków
podróże
pojemników
pokój
powtórka
półka
północ
późno
próba
przepiórka
przyjaciółka
róg
równać
równanie
równy
rózga
róża
różdżka
różne
samochód
sąsiadów
siódemka
siódmy
skóra
skróć
skrót
słowników
sokowirówka
sójka
sól
sposób
spóźnić się
stalówka
stół
strój
stróż
szóstka
szósty
temperówka
wieczór
wiewiórka
wiórki
wiózł
wór
wózek
wróbel
wrócić
wróć
wróżka
wskazówka
zeszytów
żaglówka
żarówka
żółtko
żółw
★ Wyrazy z u
auto
autobus
babunia
budka
buduje
burak
burza
but
butelka
cebula
chomikuje
córunia
cukierek
czuje
deszczu
drobniutki
drukuje
duchu
dwu
dżudo
fartuszek
galopuje
garnuszek
guma
hamulec
Hubert
humor
huragan
Julek
już
kakadu
kluski
kocur
kogut
koloruje
konfitura
kopiuje
koszulka
kożuszek
króciutki
Kuba
kubek
kubuś
kukułka
kula
kundelek
kupić
kura
kurtka
kurtyna
lupa
lustro
łańcuszek
Maciuś
maluszek
matunia
mrozu
mucha
murek
muszelka
muszla
muzeum
muzyka
naśladuje
nauka
nuta
obserwuje
obwąchuje
odnajduje
opatrunek
paluszek
papuga
pazur
piastunka
pieluszka
Piotruś
placuszek
poduszka
przerzutka
przeskakuje
publiczność
pudełko
pudruje
puszka
puzon
rachunek
rumianek
rurka
rysunek
serduszko
skuwka
słońcu
staruszek
staruszka
suma
szacunek
tamburyn
tatuś
tunel
ubranie
uciekła
uczeń
uczta
uczucie
uczyć się
układny
ukryć
ul
Ula
ulica
ulotka
ulubiony
uparty
Urszula
urwis
urządzenie
usta
uszko
utwór
uwaga
uważny
uznanie
wianuszek
wyczesuje
wylatuje
wymachuje
wyrzucać
wysiaduje
zasuwka
zuch
zuchy
zwiastun
żubr
żurawina
★ Wyrazy z ż
abażur
bagaż
bandaż
bażant
Białowieża
bliżej
Błażej
cóż
czyżyk
dłużej
dróżka
drużyna
drżeć
dużo
duży
dyliżans
dyżurny
Elżbieta
garaż
gdyż
Grażynka
inżynier
jeż
jeżyna
już
każdy
koleżanka
kożuch
kradzież
krążyć
książka
księża
księżyc
łodyżka
łyżka
łyżwiarz
łyżwy
lżejszy
małż
małżonka
masaż
mażę
mąż
mężczyzna
młodzież
mosiężny
może
mrożony
nóż
nóżka
oberża
odważny
odwilż
odzież
oranżada
oranżeria
Paryż
pejzaż
pieniążek
pierożki
podróże
pożar
rewanż
rożek
róża
różne
ryż
rżeć
sierżant
skarżyć
skarżypyta
smażyć
śnieżki
także
też
twarożek
ulżyć
uważny
ważka
waży
ważyć
wąż
wieża
witraż
wóz strażacki
wstążka
wyżej
wyżeł
żaba
żagiel
Żaneta
żarówka
żądło
żbik
żelazko
żłobek
żmija
żołądek
żołnierz
żonkil
żółta
żółtko
żółty
żółw
żubr
żuk
żuraw
życie
żyleta
żyrafa
żyto
żywioł
★ Wyrazy z rz
Andrzej
aptekarz
bajarz
brzeg
brzoza
burza
chrzan
chrząszcz
chrzęst
dekarz
drzazga
drzewo
dworzec
gorycz
gorzej
gorzki
grzebień
grzejnik
Grześ
grzechotka
grzmot
grzyb
grzyby
harcerz
jarzębina
Jerzy
kafelkarz
kalendarz
korzeń
koszykarz
krzesło
krzew
Krzysztof
kurz
łyżwiarz
marzec
Marzena
marzenie
marzy
mierzy
mierzyć
mistrz
modrzew
morze
murarz
narciarz
narzędzia
nietoperz
odkurzacz
olbrzym
orzech
orzechy
orzeł
otworzyć
pasterz
patrzeć
perz
piekarz
pierze
pierzyna
piosenkarz
pisarz
podwórze
pojezierze
pokrzywa
pokrzywy
porządek
porzeczka
porzeczki
potrzebny
powietrze
przechodnie
przecinek
przedmiot
przejście
Przemek
przerzucam
przeszkadza
przybory
przygoda
przyjaciel
przykręcać
przykry
przysłowie
przystanek
rowerze
rycerze
rząd
rzecz
rzeczy
rzeka
rzekła
Rzemek
rzemień
rzepa
rzepak
rzęsa
rzęsy
rzeźba
rzeźbiarz
rzeżucha
rzodkiewka
rzucać
rzucam
skórzane
snycerz
spojrzeć
sprzątać
starzec
stolarz
taksówkarz
tancerz
tchórz
trzask
trzcina
trzeba
trzepaczka
trzmiel
trznadel
trzy
trzyma
trzymam
twarz
tworzyć
tynkarz
ujrzał
ujrzeć
urządzenie
utrzymuje
w norze
warzywa
weterynarz
wędkarz
wierzba
wierzyć
wrzask
wrzątek
wrzesień
wrzos
zatrzaśnięte
zegarmistrz
zgrzyt
zmierzch
zwierzęta
★ Wyrazy z ch
bohater
brzuch
brzuszek
chaber
chart
chata
chcieć
chełm
Chełmno
chęć
Chiny
chirurg
chleb
chłopiec
chmura
chodnik
chodzić
choinka
chomik
chorągiewka
choroba
chory
Chorzów
chrabąszcz
chrupki
chrzan
chudy
chusta
chustka
chwasty
chwila
dach
daszek
druh
duch
duszek
echo
fartuch
fartuszek
głuchy
gmach
groch
groszek
grzech
haft
hak
Halinka
hałas
hamak
Hamburg
handel
Hania
Hańcza
harcerz
harfa
harmider
harmonia
Hawaje
heca
hej
hejnał
Helenka
Henio
hiena
Himalaje
hipopotam
Hiszpania
hola
Holandia
Honorata
hop
Hrubieszów
Hubert
huczeć
Hugo
huk
hulajnoga
hura
huragan
huśtawka
hymn
karczoszek
kożuszek
kucharka
kuchenka
kuchnia
loch
marchew
mech
Michalina
Michał
mucha
muchomor
muszka
nochal
oddech
orzech
orzeszek
paluch
pchać
pchła
pech
piach
proch
proszek
puch
puchar
puszek
rachunek
racuszek
ruch
rzeżuszka
samochód
schab
schludny
schłodzić
schodek
schody
schodzić
schować
schowek
schronisko
schrupać
schudnąć
schylać
słuch
Stach
strach
suchy
susza
szachy
śmiech
śmieszny
śpioch
troszkę
uszko
uśmiech
wahadło
węch
wschodzić
wschód
wydmuszka
wyschnąć
zapach
zapaszek
zaschnięty
zuch
★ Wyrazy z h
błahy
bohater
druh
filharmonia
haft
hak
Halinka
halo
hałas
hamak
Hamburg
hamulec
handel
hangar
Hania
Hańcza
harcerz
harfa
harmider
harmonia
hasać
hasło
Hawaje
heca
hej
hejnał
hejże
Helenka
helikopter
hełm
Henio
herb
herbata
hiacynt
hiena
higiena
Himalaje
hipopotam
historia
Hiszpania
hokej
hola
Holandia
Honorata
hop
hotel
Hrubieszów
Hubert
huczeć
Hugo
huk
hula-hop
hulajnoga
humor
hura
huragan
huśtawka
hymn
juhas
Podhale
rozhuśtać
wahadło
wahanie
zhańbić
zharmonizować
zheblować
⚠️ Wyjątki i wyrazy do zapamiętania
druh (h, nie ch!)
pszczoła (sz, nie rz!)
pszenica (sz, nie rz!)
kształt (sz!)
wszyscy (sz!)
poszedłem ✓
wziąć ✓
łabędź ✓
pomarańcza ✓
umieją ✓
★ Wyjątki trzeba po prostu zapamiętać!
